درمان ارتودنسی متحرک


واژه ارتودنسی در لغت به معنای مرتب و صاف نمودن دندان‌ها و در اصطلاح حرفه‌ای شامل طیف وسیعی از درمان‌هایی است که با استفاده از تخصص و مهارت متخصص ارتودنسی و به‌کارگیری از وسایل و ابزار متنوع به اصلاح ناهنجاری‌های دندانی و فکی ناشی از فاکتورهای ژنتیکی و محیطی می‌پردازد. این ناهنجاری‌ها ممکن است در سنین مختلف در بیماران تشخیص داده شوند و بالطبع با توجه به نوع ناهنجاری و سن بیمار وسایل و تجهیزات مختلفی در جهت اصلاح آنها مورد استفاده قرار می‌گیرند. در این سری مطالب بر آنیم تا به‌طور خلاصه انواع وسایل مورد استفاده در این درمان‌ها را که کم و بیش خوانندگان گرامی در بیماران ارتودنسی مشاهده نموده‌اند معرفی نماییم تا گامی در جهت ارتقای آگاهی شما برداریم. لازم به ذکر است که به دلیل تنوع بسیار زیاد وسایل مذکور تنها به ذکر انواع متداول‌تر و ملموس‌تر آنها در اینجا اکتفا می‌کنیم. در این مقاله به‌طور مختصر به وسایل رایج در درمان‌های ارتودنسی متحرک می‌پردازیم.

پلاک‌های متحرک

این پلاک‌ها معمولا از قطعات سیمی شامل گیره‌ها و فنرهای مختلف و یک بدنه پلاستیکی یا آکریلی ساخته می‌شوند و معمولا به منظور انجام حرکات مختصر و محدود در دندان‌ها، اصلاح برخی ناهنجاری‌های فکی در سنین رشد و نگهداری و تثبیت دندان‌ها پس از اتمام درمان ارتودنسی ثابت به‌کار گرفته می‌شوند. قسمت پلاستیکی این پلاک‌ها می‌تواند در رنگ‌ها و طرح‌های متنوع و جذاب ساخته شود تا بیشتر مورد پسند کودکان و نوجوانان عزیز که جزو مصرف کنندگان عمده آنها می‌باشند قرار گیرد.
از آنجایی‌که به منظور شروع حرکت دندان می‌بایست نیروی مناسب به مدت حداقل 6 ساعت در شبانه روز به دندان مورد نظر وارد گردد٬ در مواردی که پلاک‌های متحرک به منظور حرکت دادن دندان‌ها تجویز می‌گردند٬ اکیدا توصیه می‌شود که این پلاک‌ها به مدت زمان حداکثر مورد استفاده قرار گیرند. در موارد اصلاح مشکلات فکی و همچنین پلاک‌های نگهدارنده نیز استفاده بیشتر از آنها موجب تاثیر بیشتر می‌گردد از این‌رو جدیت در همکاری با پزشک و استفاده مناسب از وسایل متحرک از فاکتورهای بسیار مهم در دستیابی به نتایج مورد نظر می‌باشد.

در اینجا لازم است تا به وسایل متحرک دیگری که معمولا به منظور ایجاد تغییرات رشدی در بیماران در حال رشد مورد استفاده هستند اشاره‌ای داشته باشیم. این وسایل عمدتا شامل هدگیر، چین کاپ یا اصطلاحا چانه بند و فیس ماسک می‌باشند.

 

هدگیر

هدگیر از یک کمان فلزی و یک رابط به شکل تسمه یا کلاه تشکیل شده است. کمان فلزی معمولا به اشکال و رنگ‌های متنوع موجود می‌باشد که در داخل دهان و روی صورت قرار می‌گیرد. همچنین رابط می‌تواند از جنس‌ها و رنگ‌های مختلف ساخته شود که بر حسب جهت نیروی مورد نظر می‌تواند در پشت گردن و یا روی سر قرار گیرد. در بیشتر موارد رابط مذکور به یک سیستم آزاد کننده محافظ مجهز می‌باشد که در صورت کشیده شدن کمان فلزی توسط شخص ثالث، آزاد می‌گردد تا کمان فلزی با برگشت خود به سمت صورت خطری برای استفاده کننده ایجاد ننماید. این وسیله معمولا به منظور محدود کردن یا تغییر جهت رشد فک بالا و همچنین برای جلوگیری از حرکت دندان‌های آسیای بزرگ در فک بالا در موارد لزوم به‌کار گرفته می‌شود.

درمان ارتودنسی متحرک - هدگیر

 

چین کاپ

این وسیله شامل یک قسمت سخت یا نرم است که بر روی چانه قرار می‌گیرد و یک قسمت رابط که بر پشت سر قرار می‌گیرد. این وسیله ظاهرا مانع رشد فک پایین می‌گردد در صورتی‌که تحقیقات اخیر نشان داده‌اند که به منظور مهار رشد فک پایین با توجه به شکل مفصل مربوطه میزان نیروی مهار کننده می‌بایست در حدی باشد که به طور معمول از حد تحمل انسان خارج بوده و عملاً این امر امکان پذیر نمی‌باشد. بدین ترتیب استفاده از این وسیله در صورتی‌که مسیر اعمال نیرو درست انتخاب شود تنها می‌تواند جهت رشد فک را به میزان اندکی تغییر دهد. همچنین قسمتی از این وسیله که بر روی چانه قرار می‌گیرد می‌تواند موجب حرکت نامطلوب دندان‌های فک پایین گردد. از این رو چین کاپ در بیمارانی که فک پایین آنها بیش از حد رشد کرده و از جهات دیگر نیز کاندید استفاده از این وسیله هستند به ندرت استفاده می‌شود.

درمان ارتودنسی متحرک - چین کاپ

 

فیس ماسک

این وسیله شامل یک بخش فلزی است که بر روی صورت قرار می‌گیرد و توسط دو عدد کش یا الاستیک به وسیله‌ای که روی فک بالا قرار گرفته متصل می‌شود و نیرویی به سمت جلو به فک بالا وارد می‌کند و رشد آن را به سمت جلو تحریک می‌نماید. این وسیله در مواردی که فک بالا کمتر از حد رشد کرده و بیمار در مراحل ابتدایی رویش دندان‌های دائمی می‌باشد مورد استفاده دارد.
از آنجایی‌که استخوان فک بالا توسط درزهای گسترده‌ای به استخوان‌های مجاور متصل می‌باشد تحریک رشد آن به سمت جلو مستلزم اعمال نیروی نسبتاً سنگین و همچنین عدم در هم رفتگی بیش از حد استخوان‌ها در ناحیه درزها می‌باشد. لذا این وسیله معمولاً در سنین پایین‌تر یعنی زمانی که درزهای استخوانی آزادتر بوده و در هم رفتگی کمتری دارند مورد استفاده قرار می‌گیرد.

درمان ارتودنسی متحرک - فیس ماسک

امید است مطالب فوق در افزایش آگاهی خوانندگان گرامی موثر بوده باشد.

به اشتراک بگذارید: